{"id":15211,"date":"2024-04-25T21:34:38","date_gmt":"2024-04-25T21:34:38","guid":{"rendered":"https:\/\/wsm.art.pl\/?page_id=15211"},"modified":"2024-05-01T18:41:29","modified_gmt":"2024-05-01T18:41:29","slug":"2024-praetorius","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wsm.art.pl\/?page_id=15211","title":{"rendered":"2024 PRAETORIUS Michael"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Michael Praetorius<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
www.amazon.pl<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Michael PRAETORIUS<\/b><\/span>, Schultheiss, Schultze <\/span>(Praetorius jest zlatynizowan\u0105 form\u0105 nazwiska)<\/span>, ur. 15 II 1571 lub 1572 Creuzburg k. Eisenach, zm. 15 II 1621 Wolfenb\u00fcttel, niemiecki kompozytor, teoretyk muzyki i organista. Praetorius ucz\u0119szcza\u0142 do \u0142aci\u0144skiej szko\u0142y w Torgau, muzyki uczy\u0142 go kantor M. Voigt. W 1584 kontynuowa\u0142 edukacj\u0119 w Zerbst, w 1585 podj\u0105\u0142 studia filozoficzne i teologiczne we Frankfurcie nad Odr\u0105. W latach 1587\u201390 by\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie organist\u0105 przy uniwersyteckim ko\u015bciele St. Marien. W 1590 opu\u015bci\u0142 Frankfurt i prawdopodobnie w 1592 lub 1593 osiad\u0142 w Wolfenb\u00fcttel, gdzie w 1595 zosta\u0142 organist\u0105 na dworze ksi\u0119cia biskupa Heinricha Juliusa von Braunschweig-Wolfenb\u00fcttel. W 1596 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w spotkaniu wybitnych niemieckich organist\u00f3w podczas uroczysto\u015bci po\u015bwi\u0119cenia nowych organ\u00f3w w Gr\u00f6ningen, w 1602 i 1603 podr\u00f3\u017cowa\u0142 do Ratyzbony, w IX 1603 po\u015blubi\u0142 Ann\u0119 Lakemacher, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 Michaela i Ernsta. W 1604 zosta\u0142 (po Th. Mancinusie) kapelmistrzem dworu w Wolfenb\u00fcttel. Za czas\u00f3w Mancinusa i Praetoriusa dw\u00f3r w Wolfenb\u00fcttel z wokalno-instrumentaln\u0105 kapel\u0105 o wysokim poziomie wykonawczym nale\u017ca\u0142 do znacz\u0105cych o\u015brodk\u00f3w muzycznych w Niemczech. W latach kapelmistrzostwa na dworze ksi\u0119cia biskupa Heinricha Juliusa Praetorius wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z czo\u0142owym \u00f3wcze\u015bnie budowniczym organowym, E. Compeniusem. Po \u015bmierci ksi\u0119cia (1613) by\u0142 do 1616 kapelmistrzem dworu elektora saskiego w Dre\u017anie; pozna\u0142 tam H. Sch\u00fctza i S. Scheidta, pojawia\u0142 si\u0119 te\u017c w roli kapelmistrza i organizatora muzycznego w innych o\u015brodkach, m.in. w Naumburgu, Halle. W 1617 zreorganizowa\u0142 kapel\u0119 w Sondershausen, uczestniczy\u0142 w uroczysto\u015bciach po\u015bwi\u0119cenia dworu w Kassel, na kt\u00f3re napisa\u0142 <\/span>Concertgesang.<\/i><\/span> W 1618 wraz z H. Sch\u00fctzern i S. Scheidtem otrzyma\u0142 polecenie reorganizacji kapeli przy katedrze w Magdeburgu. Jesieni\u0105 1619 przebywa\u0142 w Lipsku, Norymberdze i Bayreuth. Po powrocie do Wolfenb\u00fcttel w 1620 dotkni\u0119ty chorob\u0105 Praetorius nie podj\u0105\u0142 ju\u017c funkcji kapelmistrza zespo\u0142u dworskiego, kt\u00f3ry prze\u017cywa\u0142 wtedy regres. W ostatnich miesi\u0105cach \u017cycia wsparcie materialne stanowi\u0142a dla niego prebenda, nale\u017cna mu z racji posiadania (najp\u00f3\u017aniej od 1614) tytu\u0142u przeora klasztoru w Ringelheim ko\u0142o Goslar. W ci\u0105gu pracowitego \u017cycia Praetorius zgromadzi\u0142 poka\u017any maj\u0105tek, przed \u015bmierci\u0105 znaczn\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107 przeznaczy\u0142 na fundusz dobroczynny dla ubogich.<\/span><\/p>

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 kompozytorska Praetoriusa nale\u017cy do bardzo wa\u017cnych zjawisk w dziejach niemieckiej muzyki protestanckiej, niemal w ca\u0142o\u015bci reprezentuje muzyk\u0119 wokaln\u0105 i wokalno-instrumentaln\u0105, przeznaczon\u0105 dla liturgii lutera\u0144skiej i obejmuje ponad 2000 utwor\u00f3w. Najdonio\u015blejszym wk\u0142adem Praetoriusa w kszta\u0142towanie reformacyjnej muzyki baroku s\u0105 liczne opracowania chora\u0142u protestanckiego, kt\u00f3re wype\u0142niaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 <\/span>Musae Sioniae <\/i><\/span>cz. 1\u20139, pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c w innych zbiorach (<\/span>Urania<\/i><\/span>). <\/span><\/p>

Znacz\u0105c\u0105 pozycj\u0119 zajmuje tak\u017ce, cho\u0107 skromna ilo\u015bciowo, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 organowa obejmuj\u0105ca 8 opracowa\u0144 chora\u0142u protestanckiego. Mimo wyra\u017anego jeszcze stylistycznego pokrewie\u0144stwa z muzyk\u0105 wokaln\u0105, inicjuj\u0105 one fenomen chora\u0142u organowego, typowego dla niemieckiego baroku. Odosobniony fragment zachowanej spu\u015bcizny Praetoriusa stanowi\u0105 instrumentalne ta\u0144ce francuskie zebrane w <\/span>Terpsichore<\/i><\/span>, jedyny przyk\u0142ad jego tw\u00f3rczo\u015bci \u015bwieckiej.<\/span><\/p>

J\u0119zyk d\u017awi\u0119kowy Praetoriusa reprezentuje stylistyk\u0119 etapu przej\u015bciowego mi\u0119dzy p\u00f3\u017anorenesansow\u0105 polifoni\u0105 a stylem wczesnobarokowym i wyra\u017anie ewoluuje.<\/span><\/p>

Do ko\u0144ca pobytu w Wolfenb\u00fcttel dominowa\u0142 nurt motetowo-madryga\u0142owy wyrastaj\u0105cy z osi\u0105gni\u0119\u0107 mistrz\u00f3w schy\u0142ku renesansu, g\u0142\u00f3wnie Orlanda di Lasso i L. Marenzia (m.in. motety, psalmy, <\/span>Musae Sioniae<\/i><\/span>,<\/span> Urania<\/i><\/span>). Ugruntowane w tradycji muzyki religijnej techniki kompozytorskiej (g\u0142\u00f3wnie przeimitowanie i cantus firmus) nasycone zostaj\u0105 drobnymi warto\u015bciami nutowymi, bardziej energiczn\u0105 ni\u017c w przesz\u0142o\u015bci muzyczn\u0105 deklamacj\u0105 tekstu, strukturami symetrycznymi, co nawi\u0105zuje do maniery madryga\u0142owej ko\u0144ca XVI w. W okresie drezde\u0144skim Praetorius zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ku nowszym zdobyczom kompozytorskim i stylistycznym tw\u00f3rc\u00f3w w\u0142oskich, wprowadzaj\u0105c basso continuo, zwi\u0119kszaj\u0105c rol\u0119 instrument\u00f3w, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do stylu koncertuj\u0105cego. <\/span><\/p>

Z historycznej perspektywy o wiele wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c dorobek kompozytorski Praetoriusa maj\u0105 jego prace teoretyczne. Centralnym dzie\u0142em jest 3-tomowy traktat <\/span>Syntagma musicum \u2013 <\/i><\/span>jedno z najwa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 wiedzy o muzyce pierwszych dekad XVII w., dokumentuj\u0105cy \u00f3wczesn\u0105 my\u015bl dotycz\u0105c\u0105 sztuki d\u017awi\u0119ku. Tom 1 przedstawia dzieje 1-g\u0142osowego \u015bpiewu ko\u015bcielnego od jego pocz\u0105tk\u00f3w do doby reformacji. W tomie 2 autor zamie\u015bci\u0142 opis instrument\u00f3w swojej epoki, stanowi\u0105cy \u2013 obok nieco p\u00f3\u017aniejszego uj\u0119cia M. Mersenne\u2019a w <\/span>Harmonie universelle \u2013 <\/i><\/span>najpowa\u017cniejszy przyczynek do znajomo\u015bci wczesnobarokowego instrumentarium. Najbardziej interesuj\u0105ce aspekty poznawcze posiada tom 3, zawieraj\u0105cy usystematyzowane i obszerne obja\u015bnienia termin\u00f3w muzycznych z zakresu praktyki kompozytorskiej i wykonawczej, wsparte licznymi przyk\u0142adami nutowymi i tabelami. <\/span><\/p>

\u017ar\u00f3d\u0142o: Polska Biblioteka Muzyczna<\/span><\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Michael Praetorius www.amazon.pl Michael PRAETORIUS, Schultheiss, Schultze (Praetorius jest zlatynizowan\u0105 form\u0105 nazwiska), ur. 15 II 1571 lub 1572 Creuzburg k. Eisenach, zm. 15 II 1621…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-15211","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/15211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15211"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/15211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15915,"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/15211\/revisions\/15915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wsm.art.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}